Bởi đội ngũ ViRFQ|Cập nhật: Tháng 02/2026|~10 phút đọc
Hợp đồng ngoại thương là gì? Các điều khoản cơ bản cần biết
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract/Export Contract) là nền tảng pháp lý cho mọi giao dịch xuất nhập khẩu. Một hợp đồng chặt chẽ giúp bảo vệ quyền lợi của cả hai bên và hạn chế tranh chấp.
Bài viết này giải thích hợp đồng ngoại thương là gì, các điều khoản cơ bản cần có, và lưu ý quan trọng khi soạn thảo.
1. Hợp đồng ngoại thương là gì?
Hợp đồng ngoại thương là văn bản pháp lý ghi nhận thỏa thuận mua bán hàng hóa giữa bên mua (buyer/importer) và bên bán (seller/exporter) từ các quốc gia khác nhau. Hợp đồng này quy định chi tiết về hàng hóa, giá cả, giao hàng, thanh toán và các quyền nghĩa vụ của mỗi bên.
Đặc điểm: Khác với hợp đồng nội địa, hợp đồng ngoại thương thường sử dụng song ngữ (Anh-Việt), áp dụng Incoterms, và có thể liên quan đến nhiều hệ thống pháp luật.
2. Các điều khoản cơ bản
① Thông tin các bên (Parties)
Tên đầy đủ, địa chỉ, MST, người đại diện của cả buyer và seller.
② Mô tả hàng hóa (Description of Goods)
Tên hàng, mã HS, quy cách, chất lượng, số lượng, trọng lượng, xuất xứ, đóng gói.
③ Giá cả (Price)
Đơn giá, tổng giá trị, đồng tiền thanh toán, các chi phí kèm theo.
④ Điều kiện giao hàng (Delivery Terms)
Incoterms 2020 (FOB, CIF, CFR...), địa điểm, thời gian giao hàng.
⑤ Phương thức thanh toán (Payment Terms)
L/C, T/T (chuyển khoản), D/P, D/A, thời hạn thanh toán.
⑥ Chứng từ yêu cầu (Documents)
B/L, Commercial Invoice, Packing List, C/O...
⑦ Kiểm tra chất lượng (Inspection)
Cơ quan kiểm định (SGS, Vinacontrol...), tiêu chuẩn áp dụng.
⑧ Bất khả kháng (Force Majeure)
Định nghĩa các trường hợp được miễn trách nhiệm.
⑨ Khiếu nại và Tranh chấp
Thời hạn khiếu nại, cơ quan giải quyết tranh chấp, luật áp dụng.
3. Lưu ý khi soạn thảo hợp đồng
- Sử dụng song ngữ: Anh-Việt, quy định ngôn ngữ ưu tiên khi có tranh chấp
- Cụ thể hóa từng điều khoản: Tránh dùng từ mơ hồ như "reasonable", "approximately"
- Tham chiếu Incoterms đúng: Ghi rõ "FOB Ho Chi Minh City, Vietnam, Incoterms 2020"
- Quy định rõ trách nhiệm: Ai chịu chi phí gì, rủi ro chuyển giao khi nào
- Đọc kỹ điều khoản mẫu: Buyer thường gửi hợp đồng mẫu có lợi cho họ
4. Luật áp dụng và giải quyết tranh chấp
Luật áp dụng
- CISG: Công ước Vienna về Mua bán Hàng hóa Quốc tế (Việt Nam tham gia từ 2017)
- Luật quốc gia: Luật Việt Nam hoặc luật nước đối tác theo thỏa thuận
- Incoterms 2020: Quy tắc về điều kiện giao hàng
Giải quyết tranh chấp
- Trọng tài thương mại: VIAC (Việt Nam), ICC, SIAC — phán quyết được công nhận quốc tế
- Tòa án: Tòa án có thẩm quyền theo hợp đồng
5. Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng ngoại thương là gì?
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract/Export Contract) là văn bản pháp lý ghi nhận thỏa thuận mua bán hàng hóa giữa các bên từ các quốc gia khác nhau. Đây là nền tảng pháp lý cho toàn bộ giao dịch xuất nhập khẩu.
Hợp đồng ngoại thương cần những điều khoản gì?
Các điều khoản cơ bản gồm: Thông tin các bên, mô tả hàng hóa, giá cả, điều kiện giao hàng (Incoterms), phương thức thanh toán, thời gian giao hàng, kiểm tra chất lượng, bảo hiểm, khiếu nại và giải quyết tranh chấp, điều khoản bất khả kháng.
Incoterms trong hợp đồng ngoại thương là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do ICC ban hành, xác định trách nhiệm của buyer và seller về vận chuyển, bảo hiểm, thông quan và thời điểm chuyển giao rủi ro. Phiên bản mới nhất là Incoterms 2020.
Luật nào áp dụng cho hợp đồng ngoại thương?
Hợp đồng có thể áp dụng: Luật của một bên (Luật Việt Nam hoặc nước đối tác), Công ước Vienna về Hợp đồng Mua bán Hàng hóa Quốc tế (CISG) - Việt Nam đã tham gia từ 2017, hoặc luật do các bên thỏa thuận.
Tranh chấp hợp đồng ngoại thương giải quyết ở đâu?
Tranh chấp có thể giải quyết qua: Thương lượng trực tiếp, Hòa giải, Trọng tài thương mại quốc tế (VIAC tại Việt Nam, ICC, SIAC...), hoặc Tòa án có thẩm quyền. Trọng tài thường được ưu tiên vì phán quyết được công nhận quốc tế.
Kết luận
Hợp đồng ngoại thương là nền tảng pháp lý bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp trong giao dịch quốc tế. Việc soạn thảo hợp đồng chặt chẽ với đầy đủ các điều khoản cơ bản sẽ giúp hạn chế rủi ro và tranh chấp.
Tìm kiếm buyer quốc tế uy tín qua ViRFQ — nền tảng B2B miễn phí kết nối nhà xuất khẩu Việt Nam với 40+ quốc gia.